Need help?

0943620070 vbp.chinese@gmail.com
  1. 不为五斗米折腰      [bùwéi wǔ dǒu mǐ zhěyāo]     Không khom lưng vì 5 đấu gạo

Đào Tiềm còn gọi là Đào Uyên Minh, là một thi sĩ đồng quê nổi tiếng thời Đông Tấn, ông đã sáng tác được khá nhiều bài thơ lấy phong cảnh thiên nhiên đồng quê và cuộc sống nông thôn làm bối cảnh. Đào Uyên Minh là người thanh cao, không ham vinh hoa phú quý, nên đời sống hết sức kham khổ.Mùa thu năm 405 công nguyên, Đào Uyên Minh sang làm huyện lệnh Bành Trạch gần quê ông. Mùa đông năm ấy, thái thú quận đã cử Đốc Bưu đến huyện Bành Trạch để điều tra tình hình. Đốc Bưu là một tên tiểu nhân thô tục và ngạo mạn, mới đặt chân tới huyện Bành Trạch đã triệu quan huyện đến hoạnh họe ra oai với thiên hạ.Đào Uyên Minh vốn chán ghét thói trịnh thượng hạch sách cấp trên bắt nạt cấp dưới, nhưng ngặt vì không thể từ chối được nên đành tất tưởi chạy ra để gặp Đốc Bưu, các cộng sự của ông thấy vậy vội đuổi theo ngăn lại: “Đại nhân hãy khoan đã, ngài đến chào Đốc Bưu mà mặc thường phục thế này thì còn ra thể thống gì, ngài hãy mau vào thay quan phục và thắt đai lưng tề chỉnh rồi hẵng đi, bằng không mà bị ông ta bắt bẻ thì tự chuốc vạ vào thân.” Đào Uyên Minh nghe vậy càng thêm ngán ngẩm than rằng: “Tôi thật không thể khom lưng vì 5 đấu gạo.” Nói xong, ông bèn đem dấu ấn đặt lên bàn, viết một lá đơn từ chức rồi rời huyện Bành Trạch về quê.Ông Đào Uyên Minh làm quan huyện chỉ được hơn 80 ngày, vì bổng lộc quan huyện lúc bấy giờ mỗi tháng chỉ được cấp có 5 đấu gạo, nên ông mới nói câu: “Không khom lưng vì 5 đấu gạo” là thế.

2. 七擒七纵          [qīqínqīzòng]           Bảy lần bắt bảy lần tha

Thất cầm thất túng: bảy lần bắt bảy lần tha (ví với việc dùng nhân nghĩa để cảm hoá người xấu, dựa theo tích Khổng Minh bảy lần bắt Mạnh Hoạch, rồi lại tha cả bảy lần, cuối cùng cảm hoá được y.).

3. .一言九鼎         [yī yán jiǔ dǐng]        Nhất ngôn cửu đỉnh, Một lời nói mang tính quyết định

Thời chiến quốc, quân đội nước Tần bao vây thủ đô Hàm Đan của nước Triệu, tình hình vô cùng nguy cấp. Quốc vương nước Triệu là Hiếu Thành Vương phái Bình Nguyên Quân đến nước Sở xin cầu viện. Bình Nguyên Quân sau khi đến nước Sở, lập tức cùng vua Sở bàn chuyện “ viện trợ nước Triệu”, bàn đến nửa ngày cũng không có kết quả. Lúc này, Mao Toại nói với với vua Sở: “Hôm nay chúng tôi đến xin ngày phái viện binh, ngày chẳng nói câu nào, ngày đừng quên, nước Sở tuy binh nhiều đất rộng, nhưng liên tục bại trận, ngay cả thủ đô cũng để mất. Theo tôi thấy, nước Sở so với nước Triệu càng cần thiết liên hợp lại để chống Tần!”. Lời nói của Mao Toại làm vua Sở tâm phục khẩu phục, lập tức đáp ứng xuất binh viện trợ Triệu. Sau khi Bình Nguyên Quân về đến nước Triệu xúc động nói: “ Ngày Mao khi đến Sở, mà khiến cho Sở coi trọng như Cửu đỉnh đại lữ” ( Cửu đỉnh đại lữ : tên chuông, cùng với đỉnh là bảo vật quốc gia cổ đại). Giải thích: Hình dung một câu nói có thể có tác dụng trọng đại.

4. 拔十失五      [bá shí shī wǔ]      Bội 10 thất 5, Được 10 mất 5

Đề cập đến việc lựa chọn nhân tài và mất một nửa trong số họ.
<<Nguồn: Tam quốc chí – Thục Hán>> “Nay, nếu được mười, mất năm, vẫn được một nửa, nhưng vẫn có thể chống đỡ, khiến cho những người có chí tự nguyện tận lực, không phải sao ? “
5. 入木三分 [rùmùsānfēn] ăn vào gỗ sâu ba phân -lập luận sắc sảo
thành ngữ bắt nguồn từ điển tích về Vương Chi Hi nhà thư pháp nổi tiéng của TQ, tương truyền VCH viết chữ lên tấm gỗ, viết xong mới phát hiện những chữ ông viết bằng bút lông in sâu vào tấm gỗ khoảng 3 phân. 入木三分 tùy văn cảnh mà dịch, nếu khen chữ viết thì có nghĩa là khen chữ cứng cáp… hay dùng để khen những lập luận: lập luận sắc sảo… hay dùng để khen nhà báo, nhà văn thì là: ngòi bút sắc sảo…

 

No Comments

Post a Comment

Đăng ký/ Đăng nhập

Contact Me on Zalo